Klimat. To ważne

kwiat 1 kwiat 2

Co prawda pandemia koronawirusa wypchnęła kryzys klimatyczny z pierwszych stron gazet, jest on jednak dalej obecny i bardziej aktualny niż kiedykolwiek. Przypominają o tym niestrudzenie aktywistki działające na rzecz ochrony klimatu w imieniu nas wszystkich. Pytanie brzmi, kim są te osoby, które poświęcają swój czas, dużą część swojego życia, nierzadko też swoje pieniądze i karierę na walkę ze zmianami klimatycznymi i walkę o uświadamianie nam tych zmian? Co je inspiruje i motywuje? Jak radzą sobie z niepowodzeniami? Gdzie widzą swoje sukcesy? Jak pozytywnie zarażają swoją dobrą energią innych ludzi? Jak zachęcają do angażowania się?


Inspirator Kobiety dla klimatu daje odpowiedzi na te pytania. Jest to wspólny projekt Instytutu Spraw Publicznych i Przedstawicielstwa Fundacji im. Heinricha Bölla w Warszawie. Jest to projekt a zarazem narzędzie, opowiada bowiem z jednej strony historie polskich aktywistek ekofeministycznych, pokazując z drugiej, jak można zaangażować się w ochronę klimatu.    


Sprawa, która dotyczy nas wszystkich, sprawa niecierpiąca zwłoki, sprawa na „wczoraj“. Przeciwdziałanie katastrofie klimatycznej to jedno z najpilniejszych wyzwań, przed którymi stoi świat. Zbyt długo żyliśmy w błędnym przekonaniu, że możemy sobie pozwolić na nieograniczone wykorzystywanie „zasobów” naszej planety i bezmyślną ingerencję w ekosystem, wierząc, że nie będzie miało to zbyt dużych konsekwencji. I tak organizując wyprawę na księżyc, już marzyliśmy o jutrzejszym podboju Marsa i innych ciał niebieskich – by obudzić się z tą świadomością i niezaprzeczalną prawdą, że nie ma dla nas planety B. 


Już zbieramy zatrute żniwo tego krótkowzrocznego podejścia i to na masową skalę: na przemian nawiedzają nas kataklizmy i ekstremalne warunki pogodowe, susze i powodzie, topnieją lodowce, brakuje wody i świeżego powietrza,  jesteśmy świadkami radykalnego zmniejszenia bioróżnorodności fauny i flory. Migracje klimatyczne z regionów świata najbardziej dotkniętych tymi zabójczymi zjawiskami stają się faktem, ludzie uciekają przed katastrofą klimatyczną z ich rdzennych krajów w te regiony, gdzie jest jeszcze czym oddychać i co jeść. Czy nasze życie jest zatem jak bal na Titanicu, który zaczyna tonąć przy taktach muzyki, gdy bawimy się w najlepsze, wypierając fakt zagrożenia? Czy walka o lepsze jutro ma jeszcze sens? Zgadzamy się z wybitnym polskim profesorem Malinowski w filmie „Można panikować”, że owszem, ma, ale musimy wszyscy razem pójść w jednym kierunku. 


Od pewnego czasu także w Polsce wzrosła świadomość w związku z zagrożeniem katastrofą klimatyczną. Co prawda, najczęściej nie dzięki zaangażowaniu większości decydentów i władz państwowych, a raczej za sprawą wielu  młodych i starszych osób prywatnych, ludzi świata nauki i kultury oraz licznych kobiet działających lokalnie, zwłaszcza młodych matek. 


Warto tutaj zwrócić uwagę na udowodniony naukowo fakt, że wpływ skutków kryzysu klimatycznego jest silnie związany z nierównością płci na całym świecie. W efekcie tego kobiety w większym stopniu niż mężczyźni odczuwają konsekwencje tych zjawisk. Dlatego też kobiety, jako grupa najbardziej dotknięta następstwami kryzysu klimatycznego, powinny odegrać wiodącą  rolę w przygotowaniu polityki klimatycznej i strategii adaptacji do zmian klimatu adekwatnych do problemów poszczególnych krajów. 


Także rola kobiet w przygotowaniu i wdrażaniu konkretnych rozwiązań dotyczących zarówno przeciwdziałania katastrofie klimatycznej, jak i adaptacji do zachodzących przemian, jest kluczowa. Więcej o tym piszą w rozdziale „Kobiety i zmiany klimatu” ekspertki Instytutu Spraw Publicznych, Małgorzata Druciarek i dr Paulina Sobiesiak-Penszko, bez których Inspirator Kobiety dla klimatu  by nie powstał. Im należą się szczególne podziękowania, jak i również Gertowi Röhrbornowi z Fundacji im. Heinricha Bölla, który kierował projektem. W tym miejscu dziękujemy także wszystkich uczestniczkom naszych rozmów – za poświęcony czas i podzielenie się z nami swoją historią.


Podjęliśmy się realizacji Inspiratora, bowiem chcieliśmy by głośniej i wyraźniej wybrzmiał głos kobiet walczących o ochronę klimatu i naszej planety – tej globalnej i tej nam najbliższej. Ta aktywność i jej potencjał wymaga znacznie większej uwagi, dostrzeżenia, wsparcia i rozpowszechnienia realizowanych już działań. Przedsięwzięcie to kierujemy zarówno do kobiet działających już na rzecz klimatu, jak i tych zaniepokojonych zmianami klimatycznymi, które chciałyby się uaktywnić, ale potrzebują konkretnych inspiracji czy  podpowiedzi, co, w jaki sposób i wspólnie z kim można byłoby zrobić. Z tego względu polecamy także inne sprawdzone inicjatywy wsparcia, chociażby Ekologiczną Akademię Kobiet.  


Publikując Inspirator Kobiety dla klimatu mamy także nadzieję na zachęcenie i zmobilizowanie coraz to większej grupy kobiet w całej Polsce do działania na rzecz klimatu, pragniemy też docenić te kobiety, które już są aktywne na tym polu i odnoszą większe bądź mniejsze sukcesy. Każdy wysiłek się liczy. Naprawdę. Działajmy wspólnie i w zgodzie – nie mamy już więcej czasu do stracenia. Chodzi przecież o nasze życie i przyszłość następnych pokoleń. 

 

Joanna Maria Stolarek, Dyrektorka Przedstawicielstwa Fundacji im. Heinricha Bölla w Warszawie 
Dr Jacek Kucharczyk, Prezes Zarządu Instytutu Spraw Publicznych